hystoblog

Home » 2017 » september

Maandelijks archief: september 2017

Advertenties

‘karriders’

Noem Wietske de Boer – Wiersma en menig Westergeastmer weet dan dat het over een vrouw gaat die, veelal in dichtvorm, een schat aan verhalen en anecdotes over hun dorp heeft achtergelaten.

Wietske werd op 19 januari 1894 geboren in het gezin Jabik Wierds Wiersma [1851 – 1936] en Antsje Wibbes Hoekstra [1855 – 1943]. Haar vader was van 1894 tot 1917 de laatste kastelein van ´De Trije Romers´.

Libbe Meijer [collectie Foestrumer Archief]

Wietske stond in haar anecdotes zo nu en dan ook heel kort even stil bij ‘karriders’. Veelal mannen die er op uit waren met de hondenkar. En die bij haar ouders in de herberg langskwamen. Op bijgaande foto Libbe Meijer met zijn hondenkar [de hond liep ónder de kar]. Libbe werd in Westergeest geboren op 01 juli 1864. Hij overleed op 11 december 1944 te Oudwoude.

Veehandelaren zoals David Kloosterman en ‘greate’ Gerke Kamminga kwamen ’s ochtend rond elf uur in ‘De Trije Romers’ voor een “lyts slokje”. Zo’n “lyts slokje” kostte destijds één stuiver.
In het voorjaar kwamen daar de handelaren in kalveren uit Driesum bij. Zij gingen met de hondenkar langs de boeren. Wietske noemt “Germ Uilkes [Dijkstra] soannen, Hedzer en Hindrik Raap”. Ze kwamen even bij elkaar in ‘De Trije Romers’ om vervolgens naar Dokkum te gaan om de gekochte kalveren te verkopen.
Of Pieter Ruwersma en Westra. Zij “sutelen mei in hûnekarre boadskippen út”.

Het was in die tijd heel gewoon dat er handelaren langs de deuren gingen. Niet alleen weduwen en mannen die om de één of andere “krupsje” niet konde werken. Ook Westereenders. Die hadden koopmansbloed! Zo herinnert Wietske zich een jongen met een touw vol knijpers over zijn schouder. Een kind nog. Wietskes’ moeder Antsje vroeg de knaap of er met zijn handel nog wat werd verdiend. Zijn antwoord was klip en klaar: “Jo moatte sa mar tinke, frou; in lytse handel is altyd better dan in grutte lep!”.

Moeder Antsje Wiersma had een groot meelevend vermogen en heeft menig bezoeker aangehoord. En terechtgewezen.
Een Westergeastmer die vanaf de Buitenposter markt nog even ‘De Trije Romers’ binnenkwam vóór hij naar huis liep, werd door haar aangesproken. “Better dronken dan gek, Antsje” was zijn antwoord. Maar moeder Antsje Wiersma liet het daar niet bij en nodigde hem uit aan “de greate tafel” en gaf hem koffie en broodjes. “Ziezo, nu merken ze er daar in Westergeest niets meer van”.

Wietske verwoorde het voorval in één van haar gedichten:

En kaem dr ris in persoan
Dy djip yn it gleske sjoen hie
Krige wl kofje en in flaubyt
Ta hy wer by syn sûp en stút wie

Mar woe er net nei har hearre
Dan wie har koart beskie
– Fan my gjin sterke drank
‘k soe my skamje dat ik ’t die

Heeft u ook ‘karriders’ met een hondenkar gekend? Weet u verhalen of anekdotes over ‘karriders’? Ik hoor het graag voor mijn onderzoek naar ‘karriders’ in noordoost Fryslân.

Meer over de ‘karriders’ op mijn blog over deze “swalkers“.

Advertenties

‘Case’ Zuidema

‘Case’ [Kees] Zuidema [collectie Foestrumer Archief]

De start van dit stukje begint op Facebook. Er staat op de facebookpagina van Oud Kollumerzwaag en Veenklooster een oproepje. Van Annie Meijer – Zuidema. Zij was op haart beurt door Savannah Zuidema vanuit Amerika gevraagd of zij misschien familie was van Kornelis Zuidema. Savannah wil graag wat meer over haar grootouders weten.
Het blijkt te gaan om Kees Zuidema uit De Dôle, zoon van Cornelis Zuidema en Hiltje Kempenaar. Broer van de “eeuwige vrijgezellen” Willem en Gerrit [“Gjet”] Zuidema.
Vader Kornelis Zuidema was schipper en op geboren 10 december 1874 te Eestrum. Hij was getrouwd met Hiltje Kempenaar, geboren 5 januari 1892 te Westergeest.

Samen kregen ze negen kinderen:

  • Ibeltje geboren 16 februari 1912 te Westergeest
  • Willem geboren 24 september 1913 te Westergeest
  • Jantje geboren 22 december 1914 te Westergeest
  • Wietske geboren 25 Januari 1917 te Westergeest
  • Heine geboren 12 maart 1918 te Westergeest
  • Hendrikje geboren 29 februari 1920 te Westergeest
  • Gerrit geboren 7mei 1923 te Westergeest
  • Martje geboren 19 mei 1926 te Westergeest
  • Kornelis [Kees] geboren 21 november 1933 te Kollumerzwaag

De familie heeft gewoond aan de Sweagerfeart in De Dôle. Broer Gerrit Zuidema was een bekende man in ons dorp. Zijn rustige manier van praten staat mij nog in het geheugen gegrift. Hij had land in Westergeest en kwam zodoende vaak door Westergeest fietsen. Broer Willem Zuidema was aardappelboer.
En Cornelis [Kees] Zuidema haalde tot 1957 de melkbussen op. Twee maal per dag, zeven dagen per week werden die van en naar Huisternoord gebracht. Tot Titus van Wieren de rit in 1957 overnam. Cornelis [Kees] Zuidema emigreerde toen naar Amerika en werd ‘Case’ Zuidema. Zijn trekker liet hij achter. Die nam Titus over, waardoor Titus één van de eersten in Westergeest werd met een trekker.

In Amerika ging hij op boerderijen werken en verhuisde uiteindelijk in 1973 naar Tillamook. Daar kwam zijn droom uit en werd hij zelf boer. Mogelijk is hij de Sweagerfeart nooit vergeten want zijn passie voor het vissen werd speciaal genoemd na zijn overlijden op 31 maart 2017.
Case Zuidema was een familieman. En Nederlander in een ver land. Op de bumper van zijn auto had hij een stikker geplakt: “You can tell a Dutchman, but you can’t tell him much.”

Door zijn overlijden werd bij zijn kleindochter de nieuwsgierigheid gewekt. En startte haar zoektocht naar familie in Fryslân.

Weet u meer te vertellen over ‘Case’ Zuidema? Of foto’s die bij deze ‘post’ geplaatst kunnen worden? Help dan mee om onze dorpsgeschiedenis completer te maken en reageer.

bronnen: