hystoblog

Home » Uncategorized » Westergeest en de 80-jarige oorlog

Westergeest en de 80-jarige oorlog

Slag bij Heiligerlee [collectie Museum Slag bij Heiligerlee]

In 1568 begon de 80-jarige oorlog toen een bevrijdingsleger onder leiding van Lodewijk en Adolf van Nassau Groningen binnenviel. Tijdens de Slag bij Heiligerlee op 23 mei haalden de opstandelingen hun eerste overwinning. Hotse of Horatius Buma, in 1590 eigenaar van “Buma saete oppe Triemen”, nam deel aan deze slag en stond daarbij aan de zijde van de Nassaus. Daarom werd hij in 1569 verbannen.
Na de slag bij Jemgum [Oost Friesland] kwam een deel van de soldaten via ons gebied richting Leeuwarden. Met hen kwamen ook hun vrouwen en kinderen en de bewoners van onze omgeving moesten hen van voedsel, geld en paard & wagens voorzien.

‘Steatske soldaten’ haalden in onze omgeving het kerkzilver, misboeken en kleding uit de kerken om daarmee de strijd tegen de Spanjaarden te kunnen betalen. Ongetwijfeld zijn zij ook in de kerk van Westergeest geweest.
S. J. Van der Molen 43 schrijft in zijn boek “achtkarspelen” [1962] over een schoolmeester die mogelijk door de Spaansgezinden werd vermoord vanwege zijn verzet tegen de Spanjaarden. Het tekent de zeer roerige tijd, gevaarlijk voor de Hervormden en vijanden van Spanje, waarbij onze omgeving zich in de frontlinie bevond.

Rond 1580 koos stadhouder Rennenberg [George van Lalaign, stadhouder van Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel] partij voor de Spaanse koning. Deze stap is de geschiedenis ingegaan als het Verraad van Rennenberg. Fryslân bleef achter in het “kamp van de Opstand”, wat concreet inhield dat er in onze omgeving oorlog uitbrak.

Harmen Arends Idema [collectie dr. Oebele Vries]

Op 9 juli 1580 vielen de Spanjaarden en Spaansgezinden vanuit Kollum Dokkum aan, wat overigens niets opleverde. In de zomer van 1581 werd er zo hard gevochten dat “de gestaltenisse van Vrieslandt ellendich ende desolaet geweest is”.

Een jaar later was er vrijwel geen boer meer te vinden in de driehoek tussen Groningen, Leeuwarden en Dokkum – veel protestanten vluchtten naar Leeuwarden, Rooms Katholieken vluchtten naar Groningen.
Harmen Arends Idema werd ergens tussen 1580 / 1590 te Dokkum geboren. Verondersteld wordt dat boer Arend Bauckes en Jantsje Harmens [boer en boerin op de terp Westerburen] naar Dokkum zijn gevlucht, waar hun zoon Harmen Arends Idema werd geboren.

Ane Sapesz. en zijn vrouw Jents Jansendr. uit Westergeest kregen in de herfst van 1581 de pest en stierven. Zij waren naar Leeuwarden gevlucht ‘vermits de crijghsloepen ende beroerten’.

In 1594 viel Groningen in handen van de broers Maurits en Willem Lodewijk; de oorlog was voorbij en het normale leven kon weer worden opgepakt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: