hystoblog

Home » bijvangst (Pagina 2)

Categorie archief: bijvangst

één spinnewiel landelijk nieuws

1896-05-04, de Telegraaf - het spinnewiel

De Telegraaf, 05-04-1896

Heel Nederland werd in het voorjaar van 1896 geïnformeerd over de verkoop van een spinnewiel. Meerdere kranten maken er melding van in hun redactionele kolommen1909 - friezin aan spinnewiel.

De verkoper was een boer uit Westergeest. Een korte vraag aan het Rijksmuseum zou wellicht meer informatie kunnen opleveren, maar drs. Bas Nederveen kon in de database geen aanwijzing vinden dat het Rijksmuseum in 1896 een spinnewiel heeft gekocht.

Er zijn wel spinnewielen in de collectie, maar deze zijn eerder of later aan de collectie toegevoegd en komen niet uit Westergeest/Kollumerland/Leeuwarden.

Het zou kunnen dat het Rijksmuseum het spinnewiel in der tijd heeft aangekocht ter aankleding van één van de stijlkamers, zonder dat het stuk is toegevoegd aan de collectie.

De naam van de verkopende boer uit Westergeest blijft helaas onbekend. Evenals trouwens de dame die rond 1909 op bijgaande ansichtkaart staat afgebeeld als de Friezin aan ’t spinnewiel.

Nu U? Misschien kunt u meer vertellen over deze verkoop? Reageer dan op deze ‘post’ en help onze dorpsgeschiedenis completer te maken.

bronnen:

  • drs. Bas Nederveen, informatiespecialist, afdeling Collectie Informatie Rijksmuseum
  • De Telegraaf, 04-05-1869

Rijksveldwachter spoort gestolen schaap op.

Op 26 november 1879 namen de Friese Staten het besluit om een nieuw kanaal te graven: de Nieuwe  Zwemmer. Van heinde en verre kwamen arbeiders het kanaal graven. In een eerdere post heb ik daarover al geschreven. Het lijkt er volgens mij op dat enkele van deze zogenoemde ‘polderjongens‘  of ‘polderwerkers‘ zelf schapen hielden. Ik kwam twee krantenartikelen tegen over dezelfde gebeurtenis; diefstal van een schaap:

 

De naam van de polderwerker is niet meer te achterhalen. Wel de volledige naam van de Rijksveldwachter brigadier-majoor titulair. Het gaat hier om Hermanus van Vliet, rond 1826 geboren in Utrecht. Nadat zijn eerste vrouw Wilhelmina Dielemans was overleden trouwde hij in 1866 met de in Dokkum geboren Trijntje Fogteloo. Hermanus van Vliet ging op 63-jarige leeftijd met pensioen en overleed te Dokkum op 08 december 1896.

Nominatieve staat

detail uit “NOMINATIEVE STAAT VAN VERLEENDE PENSIOENEN, sedert 1 Augustus 1888, opgemaakt naar aanleiding van art. 23 der wet betreffende de burgerlijke pensioenen , laatstelijk gewijzigd bij die van den 21sten Mei 1873 (Staatsblad n°. 6’j)”

 

In het artikeltje in de Grondwet staat de volledige naam van de dief: Gerrit Nijp. Arbeider onder Roodkerk. Gerrit [Christoffels] Nijp werd geboren op 25 maart 1859 in de gemeente Ferwerderadeel. Zijn naam komt meerdere keren voor in de zogenoemde rolboeken van de Arrondissementsrechtbank. Ook als het in 1887 gaat om mishandeling, samen met ene Gerrit Drost. Wat de diefstal van het schaap betreft, doet de rechter in februari 1881 uitspraak: “drie maanden celstraf en kosten“.

De drie maanden cel weerhouden de 24 jarige Frouwkje Hendriks Ferwerda er niet van om een relatie met hem aan te gaan. En op 17 juli 1881 met hem te trouwen. Daarna komen we Gerrit Nijp nog een aantal keren tegen. Als gedaagde in de rolboeken. Maar ook zeven keer in de geboorteregisters. Als vader van 4 dochters en drie zonen.

Nu u? weet u meer te vertellen over de polderwerkers, over Rijksveldwachter Van Vliet of over Gerrit Nijp? Schroom dan niet en reageer op deze ‘post’. Help mee om onze [dorps]geschiedenis completer te maken.

bronnen:

  • Foestrum [ISBN 978-90-9027204-7]
  • diverse rolboeken Arrondissementsrechtbank
  • Het Nieuws van de Dag, 04-01-1881
  • De Grondwet, 01-02-1881
  • Leeuwarder Courant, 24-12-1886
  • Nominatieve Staat van Verleende Pensioenen
  • http://www.allefriezen.nl

familie gevonden

argentini_vlagEen soort gold-rush, goudkoorts. Een overweldigend gevoel dat mij bekroop toen een Argentijnse jongen de Facebook-community FOESTRUM had ‘geliked’. Wat direct opviel was zijn naam: Woudwyk Sergio. De naam Woudwijk viel mij op omdat ik al eerder een artikeltje had gepost over Dirkje Woudwijk.

Met name deze achternaam maakte het zo nieuwsgierig en ik besloot om zijn Facebook-pagina aandachtig te bekijken. Want wat maakte het dat deze voor mij totaal onbekende man interesse had in Fryslân en bewust FOESTRUM had ‘geliked’?Boorsma, Barbera [1]

Wat de ‘goudkoorts’ volledig aanwakkerde was een kinderfoto van mijn schoonmoeder Barbera Boorsma op zijn Facebook-pagina! Haar foto met naam en toenaam tussen de foto’s van deze onbekende man, 11.697 kilometer van elkaar verwijderd.

Wat blijkt.

Sergio Woudwyk werd geboren op 28 november 1969 en kreeg in 2003 de Bijbel van zijn in 1965 overleden grootvader Antonio Woudwyk in handen. In die Bijbel zat de hiernaast afgebeelde foto van Barbera Boorsma en meteen was Sergio vastbesloten om te achterhalen wie deze Barbera Boorsma precies was en hoe het met haar was vergaan. Want hij was er van overtuigd dat het familie van hem was.

Voor een reconstructie begin ik bij Pieter Woudwijk [1846] en Berber Visser [1851 – > 1889]. Deze twee mensen trouwden op 15 mei 1875. Samen kregen ze in Nederland 9 kinderen:

  • 11|11|1878, Johannes [zeer jong overleden]
  • 20|01|1881, Eelkje [overleden op 14|06|1947 te Junín, Argentinië]
  • 16|03|1882, Johanna
  • 05|05|1883, Wytze
  • 29|03|1885, Johannes [zeer jong overleden]
  • 17|08|1886, Johannes [zeer jong overleden]
  • 17|08|1886, Durk [zeer jong overleden]
  • 19|02|1888, Johannes [overleden aan boord op 23|05|1889]
  • 23|03|1889, Durkje [overleden aan boord op 25|05|1889]

De overlijdensdata van veel van deze kinderen is mij niet bekend, maar ik denk dat vier van deze kinderen op zeer jonge leeftijd zijn overleden. Ik leidt dat af uit het feit dat de ouders tot vier keer toe gekozen hebben voor de naam Johannes én uit het feit dat zij in 1889 met vijf kinderen zijn geëmigreerd naar Argentinië. Maar, zoals al in de eerdere post geschreven, overleden Johannes en Durkje aan boord en kwam het gezin met slechts drie kinderen aan in Argentinië: Eelkje, Johanna en Wytze.

Drie jaar later werd, in Argentinië, hun tiende kind geboren:

  •  29|12|1892, Dirkje [overleden op 17|03|1947]

 

In november 1889 vertrok familie van dit gezin ook naar Argentinië: Theunis Johannes Wouwijk [1847] en Grietje Kornelis van der Ploeg [1843]. Dit paar was getrouwd op 13 juli 1876 en vertrekt met twee gezamenlijke kinderen:

  • 14|01|1877, Kornelis Teunis [overleden op 18 september 1939, Junín]
  • 23|04|1882, Sytske [Sytske haar tweeling broer of –zus overleed werd levenloos geboren]
  • 18|04|1884, Engbert [mogelijk zeer jong overleden, want hij staat niet op het overzicht van emigranten naar Argentinië ? ]

Daarnaast gaan er met dit gezin nog een aantal mensen mee:

  • Trijntje Dijker [1873] een kind uit het eerste huwelijk van Grietje.
  • Douwe [1879], een kind dat ik nog niet kan plaatsen
  • Leentje, de zus van Theunis. Na het overlijden van haar man komt zij terug naar Nederland, gaat in Westergeest wonen en hertrouwt zij in 1899 met Hart Hoekstra [zie posteen paradijs dat niet bestond“]

 

Eenmaal in Argentinië aangekomen zoeken de gezinnen elkaar op en trouwen Kornelis Teunis Woudwijk [1877] en Eelkje Pieters Woudwijk [1881] uiteindelijk met elkaar. Kornelis verdient de kost als boer en monteur van landbouwmachines. Hij was geen ongeletterde man en sprak 7 talen: Fries, Nederlands, Duits, Frans, Esperanto, Spaans-castillaans en Deens. Hij vergat nooit zijn vaderland en zong regelmatig Friese liederen. Eelkje Pieters Woudwijk werd overigens Nicacia Pedra Woudwyk genoemd in Argentinië.

Samen bouwen Kornelis en Eelkje/Nicacia een bestaan op in Argentinië en krijgen daar kinderen. Twee van die kinderen zijn Antonio Woudwyk [1903 – 1965] en Margarita Woudwyk, “brigadiera” bij het Leger des Heils.woudwijk, Eelkje Pieters

Wat ik tot nu toe van Antonio weet is dat hij o.a. een dochter [Hilda] en een zoon [Ruben Osvaldo] kreeg. Deze zoon Ruben Osvaldo is de vader van Sergio die nog weinig Woudwyk-familie heeft omdat die allemaal jong zijn gestorven.

Dirkje Woudwijk blijkt dus de jongste zus te zijn van over-grootmoeder Eelkje/Nicacia Woudwyk [foto hiernaast] van deze onbekende Sergio Woudwyk ! De foto van Barbera Boorsma zat meer dan 50 jaar in de Bijbel van haar volle neef Antonio Woudwyk – 11.697 kilometer van elkaar verwijderd.

Nadat ‘aunt Hilda’ in 2003 was overleden vond Sergio de foto van Barbera Boorsma in de oude bijbel van grootvader Antonio. Zij zijn neef en nicht van elkaar. De foto werd, zo vertelde Sergo, in 1944 naar Argentinië gezonden tezamen met een uitnodiging om naar een doopfeest in Fryslân te komen. Sergio vermoedt dat de uitnodiging was verzonden door Dirkje Woudwijk aan diens zuster en zoon Eelkje/Nicacia Woudwyk en Antonio Woudwyk. Barbera Boorsma is immers de dochter van Dirkje.

Met het vinden van de foto begon Sergio zijn zoektocht naar deze Barbera. Een zoektocht die eindigde door de Facebook-community FOESTRUM.

 

 

de geboortlepel

Al enkele jaren heb ik een aangekochte zilveren geboortelepel in mijn bezit. Op de lepel staat Jacoba D. v.d. Wal – geboren 31 october 1893.

IMG_3517IMG_3516IMG_3515

Ik werd nieuwsgierig. Zocht naar iets meer informatie over deze Jacoba v.d. Wal  en vond ik haar geboorteacte:

geboorteacte


 

van onbekende hand

Rondneuzen in oude archieven, sneupend naar informatie.

Of grasduinen in dozen en albums met [oude] foto’s.

Het is altijd verrassend wat dan nog meer tevoorschijn komt; welke kennis maar zeker ook welke kennissen ik zodoende opdoe.

Zo nu en dan krijg ik vragen van kennissen [soms via via] om bijvoorbeeld oude, handgeschreven gedichten te vertalen of goed over te schrijven.

Eén van die gedichten is “Maitiid-brulloftsfeest”:

 

De nageltsjebeam stiet yn’t breidshabijt,

Seft pears is har sierlike kroan.

Hja struit met har blomkes riinks en gol

It leit yn’e hiele omkanten fol

As wol hja har wielde fertoane.

 

En sêde fan swietrook is hiel de natuer

En in klyster jûchheit op in takke

Al gaaiend fan wille en foarjiersgeniet

Mei úthalen sjongend it heechste liedt

Ta gloarje fan God, dy’t him makke.

 

En boppe de krún fan de blomkjende beam,

Dêr hinget mei swingjende rusken

De breidswale fan”e “gouden rein”

It kjeurferskaat is omtrint folslein

Mei dat jeuchlike beamgrien d’r tusken.

de brief

Dijkstra, Jan MinnesPareltjes, noem ik het. Pareltjes die ik tegen kom tijdens mijn zoektochten naar informatie.

In dit geval was ik bezig met mijn familie-onderzoek en verzamelde ik gegevens over Jan Roelofs STEENSTRA en zijn vrouw Wemeltje DIJKSTRA. Jan Roelofs is de grootvader van mijn grootvader.

De pareltjes die uit een oude doos tevoorschijn kwamen, waren een foto plus een handgeschreven brief van Jan Minnes DIJKSTRA [1827].

Jan Minnes trouwde op 09 mei 1857 in de gemeente Oostdongeradeel met Grietje Jogchums ALGRA [± 1828 – 1912].

Zeven maanden voor zijn overlijden op 19 november 1905 schreef hij bijgaande brief naar zijn getrouwde dochter Wemeltje.

Hij schrijft dan dat ze nog gezond zijn  “al hoe wel dat het met mij er zoms deeg op aan komp”.

Dijkstra, Jan Minnes - brief deel 1

Dijkstra, Jan Minnes - brief deel 2


 

Dirkje WOUDWIJK

ybele-neffens my is dit in foto fan de mem fan beppe skiepke, beppe durkje woudwijkEen reünie voor de kinderen en kleinkinderen van Sikke Jelles BOORSMA [1890 – † 1975] die op 24 december 1927 trouwde met de in Corberda, Argentinië geboren Dirkje WOUDWIJK [1892 – † 1947].

Tijdens de voorbereidingen kwam ik bijgaande foto van Dirkje WOUDWIJK tegen.

De ouders van Dirkje vertrokken op 7 mei 1889 uit Amsterdam met MS ‘Leerdam” naar Argentinië.

Op 15 juni 1889 stapten zij in Buenos Aires van boord: zonder twee van hun kinderen – hun 15 maanden oude zoontje Johannes stierf aan boord op 23 mei. Twee dagen later stierf hun 8 maanden oude dochtertje Durkje.

Dirkje werd enkele jaren later geboren in Coberda [Argentinië].

stamlijn

  1. Sicke Gabes [ca. 1680 – ?] vader van
  2. Pytter Sikkes [1712 – 1749], trouwde vóór 1747 met Hijlkjen Geerts [ca. 1720 – 1749], ouders van
  3. Sikke Pieters BOORSMA [1753/1754 – 1840], trouwde met Tjettje Sierds POSTMA, ouders van
  4. Gabe Sikkes BOORSMA [1792 – 1860], trouwde in 1822 met Aaltje Jelles HOFSTRA [1794 – 1860], ouders van
  5. Sikke Gabes BOORSMA [1816 – 1866], trouwde in 1842 met Ytje Gerrits NOORDMAN [1822 – 1896], ouders van
  6. Jelle Sikkes BOORSMA [1856 – 1932], trouwde in 1887 met Jacobi de SWART, ouders van
  7. Sikke Jelles BOORSMA [1890 – 1975], trouwde in 1927 met Dirkje WOUDWIJK [1892 – 1947]

Jacobi Boorsma – de Swart

ybele-- jacobi de zwart 36  jaar (beppe skiepke's mem)Een reünie voor de kinderen en kleinkinderen van Sikke Jelles BOORSMA [*1890 – † 1975] die op 24 december 1927 trouwde met de in Corberda, Argentinië geboren Dirkje WOUDWIJK [*1892 – † 1947].

Tijdens de voorbereidingen kwam ik bijgaande foto van hun [schoon]moeder Jacobi Boorsma – de Swart  [*1858 – † 1936] tegen. Zij trouwde op 17 december 1887 met Jelle Sikke Boorsma [1856 – 1932].

Eén van haar kinderen was Jan, Jelle Jappes Jan. Jan was karrider met een hondenkar.


stamlijn

  1. Sicke Gabes [ca. 1680 – ?] vader van
  2. Pytter Sikkes [1712 – 1749], trouwde vóór 1747 met Hijlkjen Geerts [ca. 1720 – 1749], ouders van
  3. Sikke Pieters BOORSMA [1753/1754 – 1840], trouwde met Tjettje Sierds POSTMA, ouders van
  4. Gabe Sikkes BOORSMA [1792 – 1860], trouwde in 1822 met Aaltje Jelles HOFSTRA [1794 – 1860], ouders van
  5. Sikke Gabes BOORSMA [1816 – 1866], trouwde in 1842 met Ytje Gerrits NOORDMAN [1822 – 1896], ouders van
  6. Jelle Sikkes BOORSMA [1856 – 1932], trouwde in 1887 met Jacobi de SWART, ouders van
  7. Sikke Jelles BOORSMA [1890 – 1975], trouwde in 1927 met Dirkje WOUDWIJK [1892 – 1947]