hystoblog

Home » Posts tagged 'Froodtje Krol'

Tagarchief: Froodtje Krol

Verzuiling ontzuild ?

Ik zoek iets over Willem Zuidema, vader van Pieter Zuidema. geboren 1880. Alvast bedankt.


gezin wordt NHEen merkwaardig fenomeen? In het gezin van Willem Zuidema. Landbouwer / veehouder te Kollumerzwaag? Hij was daar geboren en getogen. Hij stond midden in de gemeenschap. Afgaand op de vele, jaarlijkse grasverkopingen. Maar in welke gemeenschap?

Hij groeide op in een tijd dat Nederland verzuild raakte. Bevolkingsgroepen hadden ieder hun eigen politieke partij. Een eigen kerk of school. Binnen die eigen zuil vond de opvoeding plaats. Met eigen gedachtengoed en inzicht. Onze protestantse omgeving was verdeeld naar Nederlands Hervormden en Gereformeerden. Men kon samen door één deur, maar onderscheid was er.

Een klein voorbeeld. In 1919 besloten de leden van de Christelijke Schoolvereniging Triemen/Westergeest dat, als 1/3 van de leerlingen tot de Gereformeerde gezindte behoorden, “dan ook een onderwijzer van hun richting te benoemen”.

Terug naar Willem Zuidema. Hij werd op 04 januari 1838 geboren in het Nederlands Hervormde gezin van Pieter Zuidema en Grietje de Boer. Op 30 mei 1874 trad hij op 36-jarige leeftijd in het huwelijk met de 23-jarige Fokje Sytsma. Fokje werd ook te Kollumerzwaag geboren op 03 oktober 1850 en groeide op in het gezin van Sytze Klazes Sijtsma en Grietje Jacobs Wadman.

Samen kregen ze drie kinderen:

  1. Grietje, geboren op 21 april 1875
  2. Pieter, geboren op 28 november 1880
  3. Jitske, geboren op 11 oktober 1885

Bij een zoektocht naar informatie viel mijn oog op boven afgebeeld bevolkingsregister. Kolom 11. Of er destijds een schrijffout was gemaakt door de ambtenaar, weet ik niet. Of er in een verzuilende maatschappij discussies zijn geweest, evenmin. Feit is wel dat de Gereformeerde gezindheid in het register met krachtig blauw handschrift is gewijzigd in NH. Nederlands Hervormd. Dat de Nederlands Hervormde [schoon]moeder en zwager bij hen inwoonden is een saillant detail, maar zegt volgens mij niets.

bevolkingsregister met oom Gosse

Froodtje Zuidema - Krol met zoon Hendrik [foto Oud Kollumerzwaag / Gabe Douma]

Froodtje Zuidema – Krol met zoon Hendrik [foto Oud Kollumerzwaag / Gabe Douma]

In een ander register staat het gezin als Nederlands Hervormd geregistreerd. Zoon Pieter staat dan nog als inwonend op adres A80 ingeschreven. Kennelijk woont er dan een ongehuwde oom bij hen in. De Gereformeerde Gosse Zuidema [1842 – 1922],  een broer van vader Willem Zuidema. Het huisnummer dat daarbij vermeld staat lijkt A nummer 80 te zijn. Dat zóu er op kunnen duiden dat dat adres ten Noorden van Westergeest is. Zoon Pieter zijn we daar al eerder tegengekomen. Als boer aan de Weerdebuorsterwei 7/9. Pieter was op 20 mei 1911 getrouwd met Froodtje Krol [05|01|1889 – 17|09|1976]. Voor zover ik kon nagaan kregen ze samen 9 kinderen. Hun laatste kind werd in 1928 levenloos geboren.

ondertekening overlijdensakte Hinke Zuidema [1909]In 1909 overlijdt Hinke Zuidema in “de huizinge Wijk A nummer 94” [ik ga nu even niet in op een eventuele familierelatie]. Volgens goed gebruik deden de buren aangifte van overlijden. Willem Zuidema [oud 71 jaar] en Pieter Beintema [oud 60 jaar, geboren en getogen Wouddijk] deden aangifte …
Willem tekende zoals hiernaast afgebeeld.

Bovendien kwam ik een ‘herinnering’ tegen in de Leeuwarder Courant van 16 december 1975. Een lezer herinnert zich dat ene Jan van Saalen op de zangfeesten van Veenklooster verscheen met zijn liederen. “Dan sliep hij ’s nachts in het hooi bij Willen Zuidema, die onder Westergeest nabij de Ee een boerderij had”. Deze Jan van Saalen zou rond 1917 zijn overleden.

1899-01-04, Leeuwarder Courant

1899-01-04, Leeuwarder Courant

In dat jaar stierf ook Fokje Sytsma. Op 03 mei, 66 jaar oud.

Over zijn periode in Westergeest heb ik nog geen duidelijkheid. Evenmin over zijn bezittingen. Want die had hij kennelijk, ook al huurde hij weiland. In 1899 biedt hij een “flink huis” te Dokkum te huur aan …

Willem Zuidema overleed op 28 maart 1925. De overlijdensakte is dan heel duidelijk. Hij overleed in zijn geboortedorp – Kollumerzwaag. Het feit dat zijn arbeider een advertentie plaatste in de Leeuwarder Courant, tekent mede hoe hij als persoon was.

31-03-1925, Leeuwarder Courant

31-03-1925, Leeuwarder Courant

En u nu? Kunt u deze post aanvullen met verhalen of foto’s. Graag nodig ik dan uit om te reageren.

14112131_10208661787795806_1178308509_n

krantenknipsel 1930, toegezonden door en collectie van Tjisse Peterson

Bronnen o.a.:

voor haar verloofde ?

Vier dames op de foto uit 1912. Akke heeft een boek op haar schoot [krantenknipsel eigen collectie]

Vier dames op de foto uit 1912. Akke heeft een boek op haar schoot [krantenknipsel eigen collectie]

Akke Merkus [collectie Foestrumer Archief]

Akke Merkus [collectie Foestrumer Archief]

Het was 1912. In Leeuwarden liepen een paar jonge vrouwen door de Nieuwesteeg. Op ‘z’n zondags’ gekleed. Bij van der PEYL gaan ze naar binnen. Één van hen is een jonge vrouw uit Westergeest. Akke MERKUS. Wie met haar naar de fotograaf zijn geweest is [nog] niet bekend. In de Kollumer Courant van 16 juni 1995 werd al een oproep gedaan. Reacties zijn mij niet bekend.

Akke MERKUS. Een mooie vrouw. Het haar achterover gestoken. Met een zekere glinstering over een krul boven haar rechteroog. Die prachtige krul komt nog meer tot z’n recht op haar portretfoto. Ongetwijfeld ook ban van der PEYL gemaakt. Ze draagt immers exact dezelfde kleding ! Zou ze zichzelf mooi gemaakt hebben? Voor haar vriend of verloofde?

Ik stel mij zeker voor dat zij verliefd was. Want een jaar later zou Akke trouwen. Op 19 juli 1913 met de 3 jaar oudere Renze de JAGER [1890].

Ze werd geboren op 14-03-1893 in het gezin van Jan MERKUS [1861 – 1949] en Wietske van der LAND [1867 – 1956]. Akke overleed op 23 mei 1974. Haar man Renze overleed 4 maanden later. Op

Pieter ZUIDEMA [collectie Foestrumer Archief]

Pieter ZUIDEMA [collectie Foestrumer Archief]

28 september 1974.

 

Akke ‘tsjinne’ bij Pieter ZUIDEMA [1880 – 1949]. Pieter woonde aan de Weerdebuorsterwei 7/9, in de boerderij waar nu de familie Hoeksma woont. Pieter trouwde op 20 mei 1911 met Froodtje KROL [1889 – 1976]. Een jaar later werd Maaike geboren.

En nu u, als u kan helpen om onze [dorps]historie completer te maken. Schroom niet en reageer dan op deze ‘post’.