hystoblog

Home » Posts tagged 'kerk Westergeest'

Tagarchief: kerk Westergeest

de kerkklok

kerkklok Westergeest

In een verklaring uit 1543 wordt gesproken over ”dye clocken toe luyden”, waaruit blijkt dat Westergeest destijds twee klokken heeft gehad. Vaak was er in dat geval één grote klok plus een kleine klok. Bij het begraven van een man begon de grote klok te luiden, daarna de kleine klok. Bij het begraven van een vrouw net andersom. Ingeval van brand werd de klepel aan één kant van de klok geslagen, het zogenaamde ’kleppen’.

intekenlijst bingel, Westergeest, 1In het Nieuwsblad van Noord Oost Friesland [07 januari 1914] werd nog even teruggekeken naar de jaren zonder klok [‘bingel’]: “Er is verscheidene jaren geleden een tijd geweest, dat Westergeest geen smid had, welke omstandigheden een rijmelende buitenman deden uitroepen: Westergeest hat hoop noch treast Klok noch bingel Smid noch tingel ’t Blijkt dus tevens, dat genoemd dorp destijds geene klok in den toren had“.

In 1857 kreeg de kerk de kerkklok die tijdens de Tweede Wereldoorlog in 1943 door de Duitsers werd meegenomen. Vlak na de oorlog werd in Heiligerlee een nieuwe kerkklok besteld, die in november 1949 een plekje kreeg in de eeuwenoude toren.

Het leek het er eerst op dat er in Westergeest geen klok meer geluid zou worden: het geld was op. Er werd met een intekenlijst een rondgang door de dorpen Westergeest en Triemen gemaakt om geld in te zamelen; “Ieder, die met ons het grote gemis voelt van een door de moffen ons ontstolen luidklok [bingel] verzoeken we om een gave, teneinde te komen aan een nieuwe bingel”, was getekend, Klaas ter Horst [1894 – 1971] als voorzitter Plaatselijk Belang. De uitdrukking ‘moffen’ is later veranderd in Duitsers [bijgaand een gedeelte van de intekenlijst afgebeeld, collectie Derk van der Kloet].

Eén van de benoemde klokluiders is jarenlang Berend van der Haak [1862 – 1950] geweest.

Volkverhaal / legende:de klokken In 1857 kreeg de kerktoren van de kerk in Westergeest een nieuwe klok. Deze kwam in de plaats van de oude klokken die de Kwade vroeger uit de kerktoren had weggenomen en in een poel in de Dôlle had gegooid. Bij gunstige weersomstandigheden zijn de klokken vandaar uit nog steeds te horen [beschreven in het Frysk Sêgeboek, S. J. van der Molen, 1973]

Klik op onderstaande afbeelding voor beeld en geluid.

nu u? Kunt u meer vertellen over de kerkklok van Westergeest, hebt u herinneringen bij het geluid en wilt u die delen? Reageer dan op deze post en help onze dorpsgeschiedenis completer te maken.

bronnen:

  • Foestrum, Westergeest – 2012, ISBN 978-90-9027204-7
  • film en geluid uit eigen collectie

Uit de grup – in de kerk

 

De kerk van Westergeest [foto Anja Postma, Ee]

De kerk van Westergeest [foto Anja Postma, Ee]

Het waren de jaren 1955 – 1957. Ir. J. J. M. Vegter uit Leeuwarden was verantwoordelijk voor de restauratie van onze kerk. Toen de vloer er uit lag, kwam bij de preekstoel een noord – zuid lopend fundament aan het licht. Het kan zijn dat dit de fundering van een koorafscheiding is geweest. De toren werd bij die gelegenheid op een betonbalk vóór de fundering verankerd; in de muren werd een betonnen ringbalk aangebracht.

In diezelfde periode vond een verbouwing plaats van Cleyn Buma [Bumawei 23]. Een modernisering van de grupstal. In dit oud type stal voor rundvee staan de dieren de hele winter vastgebonden naast elkaar. Met de kop tegen de zijmuur. Tussen het looppad en de stal loopt een mestgoot: de grup. Daarin wordt mest en urine opgevangen en afgevoerd.

Bij de verbouwing werden de stallen breder en langer. Door de uitbouw werd de buitenmuur met stalramen ongeveer anderhalve meter verplaatst. Een karakteristiek plat dak aan de zijkant van de boerderij was het gevolg. Door het aanpassen van de grup achter de koeien kwamen zogenoemde estrikken vrij.

Op de één of andere manier kwamen toen de Gereformeerde boer Ybele Steenstra en de restaurateurs van de Nederlands Hervormde kerk met elkaar in contact. Het resultaat was dat de vrijgekomen estrikken gebruikt werden voor de vloer van de huidige kerk.

Zo uit de grup en in de kerk.

U nu – als u aanvullingen of fotomateriaal hebt graag reageren. Help onze dorpshistorie completer te maken.

Bronnen: Jan Steenstra sr., wikipedia