hystoblog

Home » Posts tagged 'Zwagerveen'

Tagarchief: Zwagerveen

Sierk Jacobs van der Veen

Wat is bekend over Sierk Jacobs van der Veen [1787 – 1838] ?


Een korte vraag. Met een paar aanknopingspunten.

Het is op 11 mei 1787 nog vóór de officiële aanname van een familienaam rond 1811, dat in Westergeest bij Jacob Sierks en Antje Andries een zoon werd geboren: Sierk.
Nog geen familienaam dus, maar als tweede naam die van zijn vader: Sierk Jacobs.

Op 15 mei 1812 trad Sierk Jacobs op als 25-jarige in het huwelijk met de 23-jarige Trijntje Jans. Trijntje Jans in een dochter van Jan Binnes van Oudwoude. Trijntje Jans was geboren op 12 oktober 1788. In Oudwoude. Haar vader is bekend geworden vanwege het Kollumer Oproer.
Enkele maanden daarvoor hadden ze ook een familienaam gekregen. Sierk Jacobs van der Veen en Trijntje Jans Wadman.

Vader Jacob Sierks had de familienaam “van der Veen” aangenomen. Het zou zo maar zo kunnen zijn dat hij voor die naam koos omdat hij te Zwagerveen woonde. Ik kwam ergens de opmerking tegen: “wonende op het Veen te Westergeest”. Jacob Sierks stierf als weduwnaar op 04 januari 1829, in “huizinge 17”. Dit ‘huizinge-nummer’ is even goed om te onthouden!

Sierk Jacobs en Trijntje Jans kregen zes kinderen:

  • Antje, 24-02-1813
  • Jacob, 27-09-1815
  • Jan, 30-03-1818
  • Sytse, 03-02-1822
  • Jitske, 24-07-1826
  • Binne, 21-07-1830

De oudste dochter werd geboren in de toenmalige gemeente Oudwoude. Het lijkt er op dat het jonge gezin dus niet ‘onder de klokslag’ van Westergeest woonde. Uit notariële aktes blijkt dat Sierk Jacobs [en zijn gezin] in 1820 wel in Westergeest woonden. Hij koopt in de jaren daarna grasland of greidland, bouwland en woningen. Waar het gezin toen exact woonde weet ik [nog] niet.

Een gegeven is dat landbouwer Sierk Jacobs kwam te overlijden op 27 mei 1838, ’s morgens om vijf uur. Hij was toen 51 jaar. Hij stierf in “huizinge 17”.
Het lijkt er dus op dat het gezin uiteindelijk is gaan wonen in het ouderlijk huis van Sierk Jacobs te [naar mijn mening] Zwagerveen.

Zijn weduwe Trijntje Jans bleef daar wonen. Als boerin. Tot zij op 03 mei 1848 kwam te overlijden. Ook in “huizinge 17“.

mogelijke lokatie "Huizinge 17"

mogelijke lokatie “Huizinge 17”

Heb jij foto’s of aanvullingen in tekst bij deze post? Reageer dan en help mee om onze dorpsgeschiedenis completer te maken.

bronnen:

 

Kastelein Sjoerd van den Berg

Wie weet hier meer van ?
Op de plaats waar nu café Foestrum, Eelke Meinertswei 15 ( vroeger B22?), staat, heeft vroeger waarschijnlijk ook al een café gestaan. De kastelein daarvan was een zekere Sjoerd van den Berg.


Het is een vraag die gesteld wordt in bericht 1660 op Foestrumer Archief. Een vraag om uit te zoeken. Omdat de huisnummering B volgens mij niet binnen de bebouwde kom van Westergeest te vinden is. Ik ga aan de slag met de gegevens uit bericht 1660.

Sjoerd van den Berg werd op 14 oktober 1865 geboren in het gezin van Sytze Wytzes van den Berg en Anskje Sjoerds van der Wal. Het gezin woonde in Veenwouden.

Op 30 april 1888 trad de toen 22 jarige Sjoerd in het huwelijk met de één jaar oudere Jelske Gerbens van der Veen [1864 – 1957] geboren te Bergum. Samen kregen ze drie kinderen:

  • 19-06-1889, Anskje te Hardegarijp
  • 07-09-1893, Antje te Hardegarijp
  • 12-03-1896, Sytze te Bergum.

In de geboorteaktes van de drie kinderen staat vermeld dat vader Sjoerd van den Berg “tolgaarder” was. Maar hij was ook koopman. Tenminste, dat lees ik in een redactioneel artikel van de Leeuwarder Courant d.d. 09 september 1891. Sjoerd van den Berg staat dan voor de rechter vanwege meineed.

Het gezin van Sjoerd van den Berg heeft gewoond op B 22 en was kastelein in de periode 1896 tot 24 mei 1897. Ze zijn toen verhuisd naar Gerkesklooster, Verlaatsterweg 32. Het huis in Gerkesklooster is afgebroken in 1965”. Als ik naar de huisnummering kijk kom ik uit op Zwagerveen. En een aantal advertenties in de Leeuwarder Courant ondersteunen die gedachte.

Uit die advertenties blijkt dat “kastelein” Sjoerd van den Berg een “herberg” te Zwagerveen had.

Zwagerveen behoorde tot 1941 tot het grondgebied van Westergeest, net zoals de Triemen, Zandbulten, Hanenburg, het westelijk gedeelte van Veenklooster, Keatlingwier, Westerburen en Weerdeburen.

Kunt u meehelpen om onze dorpsgeschiedenis completer te maken? Weet u meer over Sjoerd van den Berg te vertellen of hebt u foto’s? En over zijn ‘herberg’? Plaats dan een reactie onderaan deze ‘post’. 

bronnen:

 

Bewogen bestaan

 

1874-02-17, Leeuwarders Courant

1874-02-17, Leeuwarders Courant

De advertentie viel op. Zijn jonge vrouw was overleden. Slechts 23 jaar. Hij bleef achter met drie kleine kinderen. Net nadat ze mogelijk een nieuwe start wilden maken te Zwagerveen …

Heerke Nicolaas Plantenga, geboren op 30 maart 1842 te Metslawier, was op 07 mei 1870 getrouwd met Baukje Lucas Nauta. In Menaldumadeel. Hij was toen meerderjarig. Zij was nog minderjarig. Maar dat had kennelijk een reden. Zeker in die tijd. Baukje was zwanger. En op 01 november 1870 hield de grofsmid van Engelum nieuw leven in zijn handen. Zoon Nicolaas was geboren. De toekomst lag open, hun geluk kon niet op. Zeker niet toen op 26 mei 1872 een tweeling werd geboren; Aebe en Lucas.

Maar een half jaar later keerde het tij. Hun zoon Lucas stierf op 26 november 1872.

Zijn naam werd twee jaar later weer gegeven. Aan de op 15 januari 1874 geboren zoon. Deze Lucas werd twee dagen later aangegeven op het gemeentehuis. Waarom twee dagen later is niet te achterhalen. Mogelijk was het een zeer zware bevalling geweest en werd gevreesd voor levens. Maar dat is een aanname. Feit is wel dat moeder Baukje een maand later kwam te overlijden! In huisnummer 12. De hoefsmid van Zwagerveen stond er alleen voor. Met drie kleine kinderen.

Tot enkele weken later, op 06 april 1874, ook de baby overleed.

Heerke kon niet alleen verder. Hij vond aandacht en genegenheid bij zijn buurvrouw [? – noot 1] Hiske Zijlstra. Ze trouwden op 29 oktober 1874. Hun Sjoukje werd al heel snel geboren op 13 maart 1875. Johannes volgde op 02 mei 1876. Maar ook dit nieuwe geluk stierf in de kiem. Hiske overleed op 07 februari 1878 in huisnummer 11, 34 jaar jong.

Een jaar later vond hij troost, liefde en geluk bij de 41-jarige weduwe Saakje Klijnstra [1838 – 1905]. Ze trouwden op 11 september 1879. Met haar kreeg hij op 02 mei 1880 dochter Minke en op 26 maart 1883 dochter Geertje. Het gezin maakte rond 1890 aanstalten om te verhuizen. Naar Achtkarspelen. Maar daar trof hem het noodlot weer. Zijn vijftien jarige dochter Sjoukje stierf. Op 24 september 1890.

Weer stond hij bij een open graf.

Uiteindelijk verdween Heerke met zijn gezin uit Fryslân. Hij vertrok naar de provincie Groningen. Naar Grootegast. Daar stierf ook zijn vrouw Saakje. Voor de derde maal droeg hij een vrouw ten grave.

Heerke Nicolaas Plantenga. Of Heerke Nicolaas Plantinga. Op 16 februari 1928 overleed hij zelf. Als man wiens naam niet eens éénduidig door de burgerlijke stand werd gespeld. Als een man die werd getekend door het leven. Zoekend naar geluk, liefde en warmte. Een smid met een zeer bewogen bestaan.

  • noot 1 – let op de huisnummering bij overlijden van zijn vrouwen.

En nu u – weet u meer te vertellen over Heerke Plantinga / Plantenga. Of over zijn gezinnen? Dan kunt u reageren op deze post. Om deze geschiedenis ook completer te maken.

Bronnen o.a.: